Pradawne naczynia z Podlasia i ślad fermentowanych napojów sprzed tysięcy lat
Badania ceramiki z Supraśla i Skrzeszewa sugerują, że część naczyń mogła mieć kontakt z fermentowanymi napojami. To ostrożna, ale bardzo ciekawa wskazówka.
Ceramika z Supraśla i Skrzeszewa zyskała nowe, bardzo ciekawe odczytanie. Jak opisuje portal „Archeologia”, badacze sprawdzili fragmenty naczyń związanych z kulturą pucharów dzwonowatych oraz początkiem epoki brązu. Chodzi o materiał sprzed około 4500–3800 lat, pochodzący z obszaru, który był wtedy pograniczem różnych światów: społeczności łowiecko-zbierackich, wpływów pastersko-rolniczych i kontaktów sięgających dalszych części Europy.
Najciekawszy trop dotyczy możliwych śladów fermentowanych napojów. Do analiz wybrano 13 fragmentów naczyń, a w ściankach każdej skorupy zachowały się pozostałości dawnej zawartości. Większość miała charakter roślinny. W części próbek wykryto związki, które mogą być łączone z procesami fermentacji, m.in. kwas mlekowy, kwas octowy, związki związane z drożdżami i bakteriami, a także ślady mogące wskazywać na zboża, owoce lub żywice.
Autorzy badań podchodzą do tego ostrożnie, bo takie pozostałości nie pozwalają po prostu powiedzieć: znaleziono pradawne piwo. Bardziej prawdopodobne jest, że chodziło o złożone mieszanki, być może na bazie zbóż, owoców, nasion, orzechów, miodu albo dodatków roślinnych.
Ważny jest też kontekst. W Supraślu naczynia wiązane są z obiektami o charakterze funeralno-rytualnym, więc nie mówimy tylko o zwykłym naczyniu kuchennym. Jeśli rzeczywiście używano ich przy napojach fermentowanych, mogły mieć znaczenie społeczne lub obrzędowe. To drobiazg, ale taki, który potrafi mocno poruszyć wyobraźnię. Nie widzimy już tylko skorupy w gablocie, lecz ślad dawnego rytuału, spotkania, może pożegnania, może uczty.
Od siebie dodałbym, że w takich odkryciach najbardziej działa właśnie ta niepewność. Nauka nie daje tu gotowej sceny z przeszłości, ale uchyla drzwi. Kilka związków chemicznych zachowanych w glinie wystarcza, żeby przypomnieć, że ludzie sprzed tysięcy lat nie byli abstrakcyjną „kulturą archeologiczną”. Mieli swoje smaki, gesty, obrzędy i sposoby oswajania świata.
Źródło: „Duch puszczy sprzed 4500 lat? Nowe badania ceramiki z Supraśla i Skrzeszewa”, Archeologia.com.pl, 19 maja 2026 r.
