Obrzędy i tradycje
23 września 2026 o 2:06 Słońce przetnie punkt Wagi. Dzień zrówna się z nocą. W sieci krąży przekonanie, że to jedno z ośmiu świąt słowiańskiego Koła Roku. Sprawdzam, co na ten temat pisali Brückner i Gieysztor i skąd naprawdę wzięła się ta koncepcja.
Obrzędy i tradycje
Jawia, Nawia i Prawia uchodzą za trzy światy dawnych Słowian. Dawne źródła potwierdzają nawię oraz podział na niebo, ziemię i podziemie, lecz gotowy system pochodzi z XX wieku.
Obrzędy i tradycje
Spas Jabłkowy to ludowa nazwa święta Przemienienia Pańskiego obchodzonego w Kościołach wschodnich. W polskich parafiach prawosławnych przypada ono 19 sierpnia. Wierni przynoszą wtedy do cerkwi owoce, przede wszystkim jabłka, winogrona, gruszki oraz śliwki.
Obrzędy i tradycje
Nie wszystkie słowiańskie obrzędy odbywały się w świątyniach. Kronikarze opisywali otoczone czcią lasy, ogrodzone gaje, stare dęby i źródła.
Obrzędy i tradycje
Zażynki, ostatnia kępa zboża i wieniec dożynkowy. Jak wyglądały dawne żniwa i co naprawdę wiadomo o związanych z nimi zwyczajach.
Wierzenia i zwyczaje
Pentagram rozpoznaje niemal każdy, ale mało kto zna jego historię. Pięcioramienna gwiazda bywała znakiem zdrowia, ochrony i pięciu ran Chrystusa na długo przed tym, zanim skojarzono ją z diabłem. Skąd wzięło się to skojarzenie i czy jest słuszne?
Miejsca kultu
Łysa Góra była miejscem kultu dawnych Słowian, celem królewskich pielgrzymek, więzieniem i przestrzenią ludowych opowieści o czarownicach. Kamienny wał wokół szczytu przypomina, że historia Świętego Krzyża zaczęła się długo przed klasztorem.
Obrzędy i tradycje
Noc Kupały to nie tylko wianki, ogniska i legenda o kwiecie paproci. Za tym świętem stoi długa tradycja, w której dawne wyobrażenia o naturze mieszają się z późniejszą kulturą ludową.
Obrzędy i tradycje
Żerca i wołchw to dwa słowa często używane przy opisie religii dawnych Słowian. Jedno mocniej wiąże się z ofiarą, drugie z wróżbą i magią. Źródła są jednak skąpe, późne i nierówne, dlatego trzeba oddzielić fakty od rekonstrukcji.
Bóstwa słowiańskie
Rodzimowiercy świętują „Boskie Zaślubiny Leli i Łado” podczas Stada. Nie jest to pewnie poświadczony obrzęd dawnych Słowian. Źródła prowadzą raczej do późnych przekazów, ludowych refrenów i spornego „panteonu Długosza”.
Obrzędy i tradycje
Postrzyżyny nie były zwykłym strzyżeniem dziecka. W najstarszej polskiej tradycji kronikarskiej to rytuał przejścia: chłopiec kończył pierwszy etap dzieciństwa i symbolicznie wchodził w porządek rodu ojca.
Pismo
Wczoraj narody słowiańskie obchodziły Dzień Piśmiennictwa i Kultury Słowiańskiej. To jedno z tych świąt, które warto znać - bo opowiada o czymś naprawdę fundamentalnym dla słowiańskiej tożsamości.