Gdańsk. Dziewiąta płyta nagrobna spod dawnej lodziarni Miś
Na gdańskim Zamczysku, w miejscu dawnej lodziarni Miś, archeolodzy wydobyli dziewiątą już płytę nagrobną z XIII wieku. Pod granitowym kamieniem czekała dębowa trumna.
Wykop przy ulicy Sukienniczej i Grodzkiej w Gdańsku znów oddał coś ziemi. 7 lipca archeolodzy z pracowni ArcheoScan wydobyli dziewiątą płytę nagrobną i zaczęli badać pochówek, który się pod nią krył.
Jak podaje serwis Nauka w Polsce (PAP), to granitowa płyta z XIII wieku z reliefem krzyża łacińskiego, ważąca około 700 kilogramów. Kiedy ją podniesiono, w dole odsłoniła się dębowa trumna. Od kamiennej płyty dzieliła ją kilkunastocentymetrowa poduszka z czystego piasku. Nad samą trumną badacze pracują drobiazgowo. „Oczyszczamy ją delikatnie wręcz narzędziami dentystycznymi, szpachelkami" — powiedziała PAP archeolog Sylwia Kurzyńska z ArcheoScan.
Tożsamości zmarłego nie da się ustalić, bo na płycie nie ma inskrypcji. Kurzyńska przypuszcza jednak, że to jeden z mieszkańców grodu — miejsce, w którym pracują archeolodzy, to wczesnośredniowieczne Zamczysko, najstarsza część Gdańska.
To teren o gęstej historii. Drewniano-ziemna warownia stała tu już w drugiej połowie XI wieku — zarządzali nią kolejno ludzie polskich władców, a potem pomorscy książęta. Wokół, na terenie dzisiejszej Sukienniczej, chowano zmarłych. Jesienią 1308 roku gród przejęli Krzyżacy, postawili na jego miejscu murowany zamek i zagarnęli władzę nad miastem. Sam zamek gdańszczanie rozebrali w połowie XV wieku. Znacznie później, już za naszej pamięci, działała tu kultowa lodziarnia Miś — i stąd wzięło się określenie „najsłynniejszy wykop w Gdańsku".
Badania prowadzone od 2023 roku przyniosły już sporo. Wcześniej odkryto tu m.in. pozostałości drewnianego kościoła datowanego na około 1140 rok, uznawanego za jedną z najstarszych świątyń na ziemiach polskich, oraz głośną płytę z wizerunkiem rycerza. Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków uznała, że odkrycia przy Grodzkiej i Sukienniczej mają znaczenie dla poznania historii średniowiecznej Europy.
Wcześniej wydobyte płyty zabezpieczyli muzealnicy. Większość trafiła do magazynów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, a dwa najcenniejsze obiekty — płyta z wapienia gotlandzkiego i płyta z piaskowca — do oddziału muzeum przy ulicy Mariackiej.
Źródła:
- „Gdańsk/ Archeolodzy wydobyli dziewiątą płytę nagrobną i badają pochówek", Nauka w Polsce (PAP), 7 lipca 2026
- TVP3 Gdańsk, fot. Grzegorz Mehring / gdansk.pl
