Pod Kojetínem złożono brązy w mokradle. Ślad rytuału sprzed 3000 lat
Pod Kojetínem na czeskim Przerowsku archeolodzy odkryli zespół brązowych narzędzi, które ktoś ponad trzy tysiące lat temu celowo uszkodził i złożył w dawnym mokradle nad rzeką. Znalezisko wiązane jest z kulturą pól popielnicowych i — według badaczy — mogło być częścią praktyki rytualnej.
Depot odkryło Archeologické centrum Olomouc (ACO) podczas nadzoru archeologicznego na trasie modernizowanej linii kolejowej Brno–Přerov. Jak podaje serwis Novinky.cz, prace na tym odcinku prowadzone są dla zarządcy infrastruktury kolejowej od września 2025 roku i mają potrwać do 2029. Wcześniej, między wrześniem a grudniem 2025, na tej samej lokalizacji odsłonięto rozległą pradziejową osadę.
Redakcja
Sam skarb udało się namierzyć dzięki prospekcji detektorystycznej. Kierownik nadzoru Vít Záhorák wyjaśnił, że sięgnięto po detektory właśnie ze względu na sąsiedztwo znanej już osady.
Na zespół składają się przede wszystkim fragmenty brązowych narzędzi pracy: osiem zdeformowanych sierpów, jeden sierp zachowany w całości, część głowni miecza, ułamki ozdób oraz kolejne przedmioty z brązu. Do tego trzy placki surowca (sztabki) i dwa niedokończone wyroby. Specjaliści określają go jako mieszany depot złomowy, w którym przeważają zużyte części narzędzi.
Kluczowa okazała się analiza traseologiczna, badająca ślady użytkowania na powierzchni przedmiotów. Rzeczniczka ACO Nikola Jandová przekazała, że większość brązów przed złożeniem była normalnie używana, a część uszkodzono celowo. Głownię miecza oddzielono jednym silnym uderzeniem — prawdopodobnie dłutem lub siekierą — a kilka sierpów rozmyślnie wygięto. Traseolog Michael Kamarád zaznaczył, że te uszkodzenia nie powstały przy pracy, lecz wiążą się dopiero z momentem złożenia przedmiotów.
Istotne jest samo miejsce. Przedmioty spoczywały na terenie, który jeszcze niedawno był zalany wodą. Według dotychczasowej interpretacji nie wyglądają one na zapas metalu ukryty do późniejszego przetopienia — raczej na celowy depozyt złożony w mokradle. To wpisuje się w szerszy, dobrze znany archeologom wzorzec deponowania przedmiotów w wodzie i na terenach podmokłych, który w różnych formach przetrwał w Europie Środkowej także w późniejszych epokach, w tym w słowiańskim zwyczaju składania darów w źródłach, rzekach i bagnach.
Źródła:
- Novinky.cz
