Poduszki sprzed 2000 lat z cmentarzyska w Czarnówku

Na wielbarskim cmentarzysku w Czarnówku archeolodzy natrafili na pozostałości roślinnego wypełnienia grobów. Mogło służyć jako poduszka lub materac dla zmarłego.

Czarnówko na Kaszubach to jedno z największych stanowisk kultury wielbarskiej: ponad 2 tys. pochówków z okresu od II w. p.n.e. do III w. n.e. Zespół badaczy z IAE PAN, Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Łódzkiego przeanalizował skupiska materii organicznej z czterech tamtejszych grobów. Wyniki ukazały się w piśmie „Antiquity".

W ponad połowie z 23 próbek zidentyfikowano nasiona pałki (Typha sp.), rośliny typowej dla mokradeł. Sam puch, lekki i sprężysty, nie przetrwał dwóch tysięcy lat, ale twardsze nasiona zachowały się. Rozmieszczenie materiału w grobach (przy głowie lub na całym dnie jamy) oraz towarzyszące mu fragmenty wełnianych tkanin sugerują, że mógł pełnić rolę wypełnienia posłania owiniętego w coś na kształt poszewki.

Podobne znaleziska odnotowano na innych nekropolach wielbarskich, m.in. w Grzybnicy i Lubowidzu, co wzmacnia tę interpretację. Czy pałka miała też wymiar symboliczny? Roślina rośnie na terenach podmokłych, a te bywały w starożytności postrzegane jako przestrzenie graniczne. Jak przyznaje jednak dr hab. Kalina Skóra z IAE PAN, nie da się ocenić, czy ludność wielbarska przypisywała pałce takie znaczenie.

Źródło: PAP / Radio Gdańsk, 27.09.2026